Zmartwychwstały

Pan Jezus Zmartwychwstały – który pojawia się w każdym kościele przed ołtarzem w Niedzielę Wielkanocną – jest półnagi, ma jasne oblicze i spojrzenie utkwione ponad głowami modlących się. Stoi w płaszczu przewieszonym przez ramię, bosymi stopami wspina się na kulę ziemską, prawą rękę wyciąga w geście błogosławieństwa, a w lewej trzyma chorągiew z krzyżem na znak triumfu nad grzechem i śmiercią.

Chrystus Zmartwychwstały, Muzeum Etnograficzne w Krakowie nr inw. 34292/mek
Chrystus Zmartwychwstały,
Muzeum Etnograficzne w Krakowie
nr inw. 34292/mek

Heródek dobrze znał poprawną, kanoniczną, obecną w kulcie rzeźbę Chrystusa Zmartwychwstałego ze swojego lipnickiego kościoła. Zapewne stąd płynęła inspiracja. Nie uchybił żadnemu z elementów tradycyjnego wizerunku. Jednak jego figura nigdy nie trafiła do kościoła, by skupić na sobie nastrój modlitwy. Wykonana z sękatego kawałka drewna, popękana, szorstka i niestarannie pomalowana chyba nikomu by się tam nie spodobała. Póki znajdowała się w Lipnicy, jej miejscem była szopa – pracownia Heródka, albo łąka nad brzegiem Lipniczanki. Tam podobno Heródek w pogodne dni ustawiał figury w szeregu. Miały zwracać uwagę przechodniów i skłaniać do pobożnego życia. Tak przynajmniej wierzył Heródek. Jego „pany” – jak nazywał wyrzeźbione postacie świętych – posiadać miały dobrą moc, nie dla siebie, ale dla innych.

W 1968 roku rzeźba wyruszyła w długą podróż. Z pewnością nim to się stało, Heródek osobiście pilnował – i jak miał w zwyczaju pouczał – aby przy pakowaniu do samochodu nie stawiać jej głową do dołu. Figura Jezusa, wraz z paroma innymi, znalazła się w kolekcji Muzeum Etnograficznego w Krakowie, ale nie po to, by spocząć w magazynie. Trudno zliczyć, ile razy trafiała na wystawy. Niedawno w roku 2011 i 2012 pokazywana była w Marsylii oraz Berlinie na ekspozycji „Przejścia i powroty”. Na wystawie zaaranżowano niewysoką owalną podstawę, na niej ustawiono kilkanaście „heródkowych” figur – Chrystusa obok Najświętszej Panienki, aniołów, postaci w koronie. Zwykłe polana ze stosu drewna na opał, zamienione w rzeźby, zgromadzone w masie, ujawniły swoją totemiczną siłę, sprawiając, że zwiedzający wystawę przystawali i żywo komentowali tę wyspę przeniesioną ze świata wyobraźni.

Marzenie Heródka spełniło się 30 sierpnia 2014 roku. Podczas uroczystej mszy w Kościele parafialnym pw. św. Łukasza Ewangelisty stanął przy ołtarzu – tuż obok księdza proboszcza, naprzeciw ludzi – Pan Jezus Zmartwychwstały. W ten to czas rzeźby Heródka rozproszone w wielu kolekcjach muzealnych i prywatnych na jeden dzień trafiły do Lipnicy, a ich autor został wspomniany jako wybitny lipniczanin.

Obecnie figurę można zobaczyć w Muzeum Etnograficznym w Krakowie na wystawie „Nieobjęta ziemia”.

                                                                                                                                               Grzegorz Graff

———————————————————————————————————————————-

Więcej rzeźb z wizerunkiem Chrystusa Zmartwychwstałego znajduje się w galerii Licznik Gnotków.