Film krótkometrażowy Romana Reinfussa

W archiwum Muzeum Etnograficznego w Krakowie znajduje się krótki materiał filmowy związany z Karolem Wójciakiem Heródkiem, zarejestrowany przez prof. Romana Reinfussa w 1969 roku w Lipnicy Wielkiej (dostępny na koncie YouTube MEK; digitalizacja M.Długosz i A.Kazanecki, 2009 rok).

Kadr z filmu R.Reinfussa
Kadr z filmu R.Reinfussa

Film trwający niespełna pięć minut jest zapisem czarno-białym i bez dźwięku, składa się z dwóch sekwencji. Pierwsza nakręcona została 30 kwietnia w obejściu zagrody rodziny Smreczaków, u której Wójciak mieszkał. Widzimy Heródka, który – zachęcony przez odwiedzających go gości spoza Lipnicy – gra na skrzypcach i śpiewa. Jego muzykowanie nagrywane jest na magnetofon szpulowy. Chwilę później Heródek z wyraźnym zaciekawieniem i uśmiechem na twarzy słucha odtwarzanego mu zapisu. Widać, że skoczna melodia porywa go do tańca, spontanicznie podryguje i drobi kroki. Potem na moment pojawiają się rzeźby Heródka ustawione pod stosem drewna na opał. Następnie Heródek ogląda ilustracje z dziełami malarskimi i rozmawia z siedzącą obok niego kobietą, prawdopodobnie Bożeną Kłobuszowską, autorką najobszerniejszego artykułu o życiu i twórczości Heródka, opublikowanego w “Polskiej Sztuce Ludowej” (1972, nr 4, s. 207-214).

 

Kadr z filmu R.Reinfussa
Kadr z filmu R.Reinfussa

Druga sekwencja została nakręcona 3 września i pokazuje pogrzeb. Trumna z ciałem Karola Wójciaka wynoszona jest z kościoła w Lipnicy Wielkiej na cmentarz parafialny. Uroczystość pogrzebową prowadzi ksiądz proboszcz Bolesław Góral, a ostatniej drodze Heródka towarzyszy rodzina Smreczaków  oraz liczne grono sąsiadów. Pośród zgromadzonych ludzi można zauważyć drugą osobę z kamerą, co oznacza, że prócz tego krótkiego materiału Romana Reinfussa, wykonano też drugi film, nie odnaleziony do tej pory.

Prawdopodobnie był to pierwszy pogrzeb w Lipnicy Wielkiej, który przyciągnął uwagę nie tylko samych jej mieszkańców, ale także wielu osób spoza wsi i został w tak szczególny sposób udokumentowany.

PS. Autorzy portalu HERODEK.PL poszukują nagrań utworów Karola Wójciaka oraz wspomnianego wyżej drugiego filmu z pogrzebu. Zwracamy się z uprzejmą prośbą o wskazówki dotyczące miejsca przechowywania tych materiałów. Kontakt: grzegorz.graff@stowarzyszeniestog.pl lub maja.kubacka@stowarzyszeniestog.pl.

                                                                                                                                                Grzegorz Graff